Ooit, lang geleden, tijdens de advent in 2013, verwelkomde GUO het Sardisch-Italiaanse gezelschap Tenore Monte Arvu op haar podium in het Lodewijkskerkje. Als last minute toegevoegd voorprogramma bij het wonderschoon magische concert met vergeten Kerstliederen uit alle uithoeken van Europa van Vlaams doedelzaktrio Griff. In de overtuiging dat niet alleen de uiteenlopende doedelzaktypes van Griff en hun sacrale vocalen als engelen zo ontroerend schoon zouden neerdalen in het akoestisch fijne kerkmonumentje, maar dat zoiets evengoed zou gelden voor de a capella herderspolyfone zang van Tenore Monte Arvu. 

Van neerdalen gesproken: Tenore Monte Arvu begon het concert destijds toepasselijk op het koor bij het kerkorgel. Honderd aangenaam verrassend overvallen bezoekers met het vizier strak op het podium gericht in afwachting van wat komen zou, draaiden het gezicht 180 graden richting koor. Eenmaal in een concert ga je voor de totaalbeleving: in levende lijve optredende artiesten van vlees en bloed horen én zien. Eenmaal nedergedaald, vormden de Tenore Monte Arvu a capella zangers in traditioneel-Sardische kleding een gesloten kring, met de armen over de schouders van de zingende buurman. Niet alleen wilden ze elkaar zien en horen, maar ook voelen om als eenheid twee sets van twintig minuten intense Sardische a capella herderspolyfonie te zingen. 

Daarna moest Griff wel in de doedelzakken blazen, al was het maar om Tenore Monte Arvu te laten recupereren. Och arme Raphael De Cock die niet alleen deel uitmaakte van Griff, maar tevens als Vlaamse, geadopteerde verstekeling van het Sardische Tenore Monte Arvu. Hij moest wel over de allerlangste adem beschikken. Geluk bij een ongeluk: hij blies de noodzakelijke lucht met behulp van een blaasbalg zijn Ierse uillean pipes in en via zijn pipes en elleboog er weer uit. Om maar te onderstrepen dat uillean niet toevallig Gaelic is voor ellbow, ofwel elleboog. Resultaat, samengevat: toen, zo’n 12 à 13 jaar geleden, bleek de combi Tenore Monte Arvu/Griff een verrassend schot in de roos, boven ieders verwachting zelfs. Wie er toen bij waren, praten er nu nog over na: een zeldzaam memorabele concertervaring in een naadloos passende entourage. 

Maar dat was toen. Inmiddels hing het nog immer actieve Griff haar Kerstrepertoire aan de wilgen en dutte Tenore Monte Arvu een lange, diepe, meer dan winterslaap in. Toch vatte Italiaans-Sardische en Frans-Corsicaanse herderspolyfonie, al dan niet a capella, steeds meer post, ook buiten Sardinië en Corsica, ja ook in Nederland. In kerkelijke entourages roept de traditionele ‘Canto a Tenore’ associaties op met Latijnse, Gregoriaanse en Byzantijnse gezangen, maar ook met traditionele boven- en ondertonale keelzang uit Mongolië, Siberië, zuidelijk Afrika en met de joik-zangtraditie van de Saami, het rendiervolk uit voornamelijk Scandinavisch Lapland. En trekt het oecumenisch katholieke en orthodoxe klooster in Chevetogne in de Ardennen retraite-gangers, van gelovig tot seculier, uit Europa en daarbuiten, die zich overgeven aan de weldaad van  dagelijks zingende kloosterlingen. Het zal de contemplatieve, rustgevende sfeer zijn die het oproept in die hectische wereld om ons heen waarin we geacht worden zowat 24/7 aan te staan.

Maar al komt Tenore Monte Arvu voort uit het christelijke, katholieke Sardinië, haar liedteksten zijn niet religieus geïnspireerd. Eerder getuigen deze Sardijnen van liefde voor hun geboortegrond en geliefden. Bij Tenore Monte Arvu krijgt dat een weemoedige dimensie. De Sardische zangers wonen in en om het Belgisch-Limburgse Genk, ver van de herkomststreek van hun (groot-)ouders die ze slechts kennen van vakanties, bezoekjes aan familie en bekenden en overgeleverde verhalen en tradities. Vanuit dorpje Siniscola, hun biotoop aan de voet van het Montalbo-gebergte in Noord-Oostelijk Sardinië, emigreerden veelal hun (groot-) ouders, zoals zovelen uit Zuidelijk Italië, Sicilië en Sardinië, in de hoogtijdagen van de mijnbouw naar de Waalse Borinage en Vlaams-Limburgs Winterslag, Houthalen en Beringen. Toen de mijnen sloten, werden ze met ‘reconversiegelden’ omgeschoold, bijvoorbeeld tot fabrieksarbeider aan de productielijn van het intussen ook alweer overleden Ford Genk.

Bovengronds bleken ze over onvermoede natuurtalenten te beschikken, zoals zingen in de Sardische traditie. En hun (klein-)kinderen die verkozen om te blijven in plaats van terug te keren naar de geboortegrond van hun (groot-)ouders, eerden ze door hun overgeleverde tradities in volgende generaties voort te zetten. Op verzoek van stad Genk verenigden ze zich in muziektheaterprojecten als ‘Muntagna Nera’ en in het eerder  Antwerps georiënteerde ‘Graindelavoix’ waarmee ze de theaters in België en Nederland aandeden. 

Hieruit kwam Tenore Monte Arvu voort, dat de polyfonische a capella zangtraditie op  indringend karakteristieke wijze voortzet. Deze vocale uitputtingsslag houden ze geen volledig concert aaneengesloten vol. Tussendoor moeten ze zich opdraaien. Daarom verwacht GUO naast Tenore Monte Arvu enkele podiumgasten. Wie? Zeker Raphaël de Cock, Vlaams multi-instrumentalist en bijna-alleskunner. Als geadopteerde verstekeling maakt hij toch al deel uit van Monte Arvu. Verder kennen we hem uit zovele projecten, waaronder dus Griff, maar ook het over enkele maanden bij GUO aantredende Toasaves dat creatief voortborduurt op het gigantische nalatenschap van de Antwerpse volkszanger Wannes Van De Velde. In de categorie misschien: ook leden van Canto y Chitarra die deels toch al overlappen met die van Tenore Monte Arvu.

GUO kust Tenore Monte Arvu dus uit haar lange, diepe, meer dan winterslaap om zich in pakweg een half GUO-concert nog één keer total loss te zingen. Dat op zich is al een verrassing. De andere helft blijft dat ook voor GUO, wellicht tot op de concertdag zelf. Hierin gaven we Monte Arvu carte blanche. Een reden temeer om reikhalzend en verwonderd naar dit verrassingsconcert toe te leven. En, voor wie er bij was, om er achteraf opnieuw jarenlang over na te praten: een zeldzaam memorabele concertervaring in een naadloos passende entourage. 

Make Love!

Not War!

Enjoy Live Music!

Peace,

GUO-concerten Groeten Uit Oisterwijk